Ovom prilikom, g-đa dr Dušica Bojić, direktorka Istorijskog muzeja Srbije, g. Dejan Ristić direktor Muzeja žrtava genocida, i g. Stanko Debeljaković, upravitelj Fondacije Muzeja žrtava genocida, potpisali su Ugovor o razmeni muzejske građe i Ugovor o poklonu nakon čega su javnosti po prvi put predstavili dragocene predmete dobijene u međumuzejskoj razmeni i putem poklona.

Dve značajne ustanove kulture i Fondacija Muzeja žrtava genocida po prvi put potpisali su ovakvu vrstu ugovora kojima se ostvaruje pravni okvir za dalji razvoj međuinstitucionalne saradnje i za razmenu predmeta koji izlaze iz tematskih okvira kojima se one bave.

Istorijski muzej Srbije ustupio je 100 telegrama ustaške nadzorne službe, arhivskih izvora prvog reda, koji svedoče o prilikama u sabirnim i logorima smrti NDH, kao i o situaciji na terenu u NDH tokom Drugog svetskog rata, dok su Muzej žrtava genocida i Fondacija Muzeja žrtava genocida obogatili zbirke Istorijskog muzeja Srbije ustupanjem 70 fotografija i dokumenata iz Prvog svetskog rata i međuratnog perioda, kao i bistama Stanoja Glavaša i Vase Čarapića, vojvoda i junaka Prvog srpskog ustanka, urađenih u tehnici patiniranog gipsa.

Danas je predavanja na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu i Filizofskom fakultetu Unuverziteta u Novom Sadu održao naš dragi gost i istaknuti istoričar dr Kiril Feferman, profesor Univerziteta Ariel (Država Izrael) i jedan od vodećih stručnjaka u svetu u oblasti istraživanja Holokausta i genocida počinjenog nad Srbima. Predavanja su bila na temu ,,Stradanje Srba i Jevreja u Drugom svetskom ratu“.

Realizaciju ovih predavanja podržali su Fondacija Muzeja žrtava genocida i filozofski fakulteti Univerziteta u Beogradu i Univerziteta u Novom Sadu sa kojim naš muzej već uveliko ostvaruje plodonosnu saradnju.

Centralnoj manifestaciji prisustvovali su izaslanici Vlade Republike Srbije, episkopi Srpske pravoslavne crkve, izvanredni i opunomoćeni ambasadori akreditovani u Republici Srbiji, profesori univerziteta u Republici Srbiji, Republici Srpskoj, Ujedinjenom Kraljevstvu i Izraelu, upravnici i direktori nacionalnih ustanova kulture i naučnih instituta Republike Srbije, Republike Srpske i Republike Severne Makedonije, direktori ustanova kulture čiji su osnivači AP Vojvodina, AP Kosovo i Metohija i jedinice lokalne samouprave, predstavnici jevrejske i romske zajednice, preživeli genocida počinjenog nad pripadnicima srpskog, jevrejskog i romskog naroda na celokupnoj teritoriji Nezavisne Države Hrvatske i njihovi potomci, istaknuti stručnjaci i savremeni stvaraoci u oblasti kulture, kao i brojne druge zvanice i časnici.

Tokom centralne manifestacije prisutnima su se obratili prorektor Univerziteta u Beogradu g. prof. dr Ratko Ristić, direktor Muzeja žrtava
genocida g. Dejan Ristić, istoričar dr Kiril Feferman, profesor Univerziteta Ariel (Država Izrael), kao i Njegovo preosveštenstvo srpski pravoslavni episkop pakračko-slavonski G. Jovan, predsednik Upravnog odbora Muzeja
žrtava genocida.

U umetničkom delu programa učestvovoale su dramska umetnica g-đa Biljana
Đurović i prvakinja Opere Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu g-đa
Nataša Tasić Knežević.

Tokom srdačnog, dužeg i otvorenog razgovora dogovorena je saradnja JP ,,Službeni glasnik“ i Muzeja u oblasti izdavaštva stručnih publikacija, udžbenika za potrebe nacionalnih predmeta, popune muzejskog bibliotečkog fonda i dr.

Susret je iskorišćen i za potpisivanje protokola o saradnji kojim su formalizovani svi današnji dogovori.

Film je premijerno prikazan u Beogradu.

Radio televizija Srbije premijerno će prikazati film narednih dana i u svom programu.

Reditelj filma je g. Ivica Vidanović, scenarista g. Božidar Knežević, a stručni konsultant istoričar g. Bojan Arbutina, kustos u Muzeju žrtava genocida.

Značajan doprinos tokom istraživačkog procesa prilikom rada na scenariju dali su istoričari g-đa Jasmina Tutunović Trifunov, viši kustos u Muzeju žrtava genocida, i g. Gavro Burazor, kustos-pripravnik u Muzeju žrtava genocida.

Realizaciju filma u potpunosti su omogućili Telekom Srbija na čelu sa generalnim direktorom g. Vladimirom Lučićem i Fondacija Muzeja žrtava genocida kojom rukovodi upravitelj g. Stanko Debeljaković.

Muzej žrtava genocida ovom prilikom izražava posebnu zahvalnost ,,Filmskim novostima“, Muzeju grada Beograda i Jevrejskom istorijskom muzeju na nesebičnoj podršci pruženoj tokom rada na ovom ostvarenju.

Ovo ostvarenje posvećeno je bezmalo potpuno zaboravljenoj heroini koju sa pravom možemo nazvati srpskom Anom Frank.

Napomena: Film se može preuzimati i prikazivati bez naknade i prethodno dobijene saglasnosti Muzeja žrtava genocida isključivo u slučaju da je njegovo preuzimanje i prikazivanje u obrazovne i informativne, a ne u komercijalne svrhe.

Srbija zaboravlja Hildu Dajč kao svojevrsnu srpsku Anu Frank, tragično stradalu u Beogradu.

Inspiracija za nastanak ovog filma duboko je utemeljena u promišljenom i životnim iskustvom potvrđenom iskazu iz jednog od svega četiri pisma u Srbiji skoro potpuno zaboravljene dvadesetjednogodišnje Hilde Dajč koja se krajem 1941. dobrovoljno prijavila da kao bolničarka ode u logor za Jevreje na beogradskom Starom sajmištu.

I dok dnevničke beleške njene nešto mlađe sunarodnice Ane Frank predstavljaju prvorazredno i potresno svedočanstvo holokausta u Evropi, Srbija zaboravlja Hildu Dajč kao svojevrsnu srpsku Anu Frank, tragično stradalu u Beogradu.

Iako su Hildini zapisi, upućeni prijateljicama Nadi i Mirjani, samo po obimu skromniji od dnevnika Ane Frank, sadržaj četiri pisma nastala unutar bodljikave žice na Starom sajmištu nikoga ne ostavlja ravnodušnim. Kao da je bila svesna da ostavlja jedinstveno svedočanstvo patnje u logoru koji se nalazio na svega pola kilometra udaljenosti od centra jedne okupirane evropske prestonice, ova devojka sažela je sve pojavne oblike i suštinu stradanja hiljada naših Jevreja.

Zidovi o kojima je pisala Hilda postoje i danas. Oni su, složićemo se, jedna od žalosnih konstanti ljudskih zajednica. Zidovi koje neko drugi postavlja oko nas, kao i oni koje sami gradimo u odnosu na druge. U slučaju Hilde Dajč i njenih sunarodnika ti zidovi s vremenom su se pretvorili u bodljikavu žicu iz koje nije bilo izlaza.

„Svim filozofiranjima je kraj na žičanoj ogradi”, zabeležila je Hilda u poslednjem pismu iz logora upućenom prijateljici Mirjani, „i realnost kakvu vi van nje ne možete ni izdaleka da zamislite jer biste urlali od bola – pruža se u potpunosti. Ta realnost je nenadmašna, naša beda ogromna, sve fraze o jačini duha padaju u vodu pred suzama od gladi i zime; sve nade o skorom izlasku gube se pred jednoličnom perspektivom pasivnog bivstvovanja koje ni po čemu na svetu ne liči na život. To nije ni ironija života, to je njegova najdublja tragedija.”

Način konačnog tragičnog ishoda koji je Hilda naslućivala u svojim pismima zavisio je samo od toga da li je u pitanju bilo pojedinačno pogubljenje ili masovna egzekucija korišćenjem posebnih postrojenja. Spasa, nažalost, skoro da nije bilo. Hilda Dajč pribrojana je strašnom broju od oko šest miliona njenih sunarodnika koji su stradali tokom Drugog svetskog rata.

U spomen na srpsku Anu Frank, heroinu Hildu Dajč, Muzej žrtava genocida producirao je ovo ostvarenje sa namerom da podseća, opominje i motiviše.

Tokom otvaranja izložbe prisutnima su se obratili g. prof. dr Zoran Mirković, dekan Pravnog fakulteta, istoričar g. Dejan Ristić, direktor Muzeja žrtava genocida, i autor postavke istoričar g. dr Milovan Pizari.

Izložbu upotpunjavaju dvojezični srpsko-engleski katalog i zbornik izabranih dokumenata i svedočanstava.

Tokom Prvog svetskog rata civili u Kraljevini Srbiji koji su se našli pod bugarskom okupacijom bili su žrtve masovnih zločina koji su sadržavali pojedine elemente genocida, kao i predmet deportacija i sistematskog uništavanja. Više od sto godina nakon kraja rata ti događaji su još uvek malo poznati.

Istoriografija u Srbiji se samo delimično bavila njima i osim nekih slučajeva na lokalnom nivou može se reći da je stradanje srpskog naroda pod bugarskom okupacijom u periodu 1915 – 1918. godine ostalo na margini kulture sećanja.

Zbog tih činjenica, kao i zbog velikog broja arhivskih dokumenata, Muzej žrtava genocida priredio je izložbu o zločinima nad civilnim stanovništvom u Srbiji pod bugarskom okupacijom 1915 – 1918. godine

Izložba će biti svečano otvorena u utorak 27. decembra 2022. godine u 11 časova na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Tom prilikom govoriće autor postavke istoričar g. dr Milovan Pizari i istoričar g. Dejan Ristić, direktor Muzeja žrtava genocida.

Realizaciju izložbe, nastalu na osnovu nedavno potpisanog Protokola o saradnji Muzeja žrtava genocida i Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, omogućili su Ministarstvo kulture, Telekom Srbija i Fondacija Muzeja žrtava genocida.

Izložbu upotpunjavaju dvojezični srpsko-engleski katalog i zbornik izabranih dokumenata i svedočanstava.

            Podsećamo i na to da se ove godine navršila 105. godišnjica znamenitog Topličkog ustanka, nakon koga je, u znak odmazde, usledio jedan od najmasovnijih, najbrutalnijih i najsistematičnijih zločina koje su pripadnici regularnih oružanih snaga Bugarske počinili nad desetinama hiljada srpskih civila.

            Ovom prilikom važno je posebno naglasiti i to da brojni, masovni, raznorodni i izuzetno brutalni zločini počinjeni od strane vojnih, policijskih i civilnih bugarskih okupacionih snaga na delu državne teritorije Kraljevine Srbije u periodu između 1915. i 1918. godine sadrže i pojedine elemente genocida.

O svireposti trogodišnje bugarske okupacije znatnih delova teritorije Kraljevine Srbije svedoče i zaključci izveštaja Međusavezničke komisije. ,,Može se reći da ne postoji član Ženevske konvencije ili norma međunarodnog prava koje Bugari nisu povredili“. Osim toga, Međusaveznička komisija za ispitivanje bugarskih zločina, koja je objavila trotomni izveštaj na osnovu izuzetno velikog broja prikupljenih dokaza (svedočenja, bugarske naredbe, saslušanja, itd.) zaključila je i da su „deportacije [srpskih civila] bile takvih razmera da su nemačke trupe protestovale jer nisu mogle da prođu“.

U spomen svim našim stradalnicima umorenim od strane bugarskih okupatora naše domovine u periodu između 1915. i 1918. godine, Muzej priređuje ovu izložbu u nadi da će ona dodatno obogatiti i objektivizovati znanja svih nas i o tom stradalnom periodu naše nacionalne istorije.

ISTORIJAT ZLOČINA

Tokom Prvog svetskog rata civili u Kraljevini Srbiji koji su se našli pod bugarskom okupacijom bili su žrtve masovnih zločina koji su sadržavali pojedine elemente genocida, kao i predmet deportacija i sistematskog uništavanja.

Više od sto godina nakon kraja rata, ti događaji su još uvek malo poznati.

Istoriografija u Srbiji se samo delimično bavila njima i osim nekih slučajeva na lokalnom nivou može se reći da je stradanje srpskog naroda pod bugarskom okupacijom u periodu 1915 – 1918. godine ostalo na margini kulture sećanja.

Zbog tih činjenica, kao i zbog velikog broja arhivskih dokumenata, Muzej žrtava genocida priredio je izložbu o zločinima nad civilnim stanovništvom u Srbiji pod bugarskom okupacijom 1915 – 1918. godine

Nakon osvajanja Srbije 1915. godine, usledila je podela teritorije između Austrougara i Bugara koji su uspostavili svoje okupacione zone. Dok je u prvom slučaju to bila administrativna jedinica (mada pod kontrolom vojske) čiji je zadatak bio zapravo održavanje mira i iskorišćavanje resursa, u drugom je bilo u pitanju proširenje bugarske vlasti s posebnim zadatkom da matici domovini priključi ogromna područja i da tu nametne kulturnu i versku dominaciju s izraženim nacionalnim obeležjima. Bio je to početak nemilosrdne trogodišnje okupacije.

Prvi period bugarske okupacije karakterisao je niz masakara kao i sistematsko eliminisanje viđenih ličnosti i srpske inteligencije.

Svuda u Srbiji i Makedoniji predstavnici sveštenstva, učitelji i profesori, političari, advokati, penzionisani državni službenici i razni trgovci bili su meta ovakve politike Radoslavovljeve vlade.

Za nekoliko meseci bilo je na hiljade žrtava, a na hiljade njih deportovano je Bugarsku. U Makedoniji većina pokolja bila je delo komita koji su u tamošnjem administrativnom sistemu preuzeli skoro sve funkcije na lokalnom i okružnom nivou, zauzimajući mesta sreskih (u nekim slučajevima i okružnih) načelnika, predsednika opština i obavljajući policijske funkcije. Njihove akcije svakako je uvek pratila ili podržavala bugarska redovna vojska. U istočnoj i južnoj Srbiji, međutim, odsustvo komita pokazalo je da svu odgovornost snosi redovna vojska. Eliminacija najuticajnijih staleža bila je praćena čestim nasiljem usmerenim ka članovima njihovih porodica i uopšte protiv čitavog civilnog stanovništva.

Godine 1916, istovremeno sa masovnim i ciljanim pogubljenjima, bugarska vlada je započela sa sprovođenjem političkog programa za nove oblasti, čije je težište bilo bugarizacija civilnog stanovništva.

Prema planiranoj proceduri na nivou države, sprovedeni su uništavanje srpske kulture – zabrana srpskog jezika, uništavanje knjiga, oduzimanje crkvene baštine itd. – i izgradnja bugarskog identiteta – bugarske škole, kulturna društva, zabrana korespodencije sa stranim zemljama itd. – čemu su ljudi podvrgnuti silom. Sa ekonomskog stanovišta, počeo je da se primenjuje sistem rekvizicija, koji je, prirodno, zahvatio uglavnom seoska područja.

Istovremeno, „državno nasilje“ pogoršano je autonomijom vojske i činovnika poslatih u okupirana područja: svuda su nove vlasti bile odgovorne za pljačke, mučenja, nasilja, iznude i, iznad svega, masovna silovanja.

Na proleće, a naročito na jesen, s nastavkom ratnih aktivnosti na makedonskom frontu, stanovništvo pograničnih država bilo je masovno primorano na rad na utvrđivanju rovova ili izgradnji puteva prema frontu. Uslovi rada doveli su do mnogih smrtnih slučajeva, posebno od gladi. U nekim su slučajevima evakuisana i internirana čitava sela, a kuće demontirane i korišćene u radovima na frontu; u drugima je stanovništvo čitavih gradova, poput Dojrana, internirano a njihov grad uništen.

Masovno interniranje pogodilo je, krajem godine, pre svega makedonska područja – posebno Poreče – koja su već mnogo pretrpela krajem 1915. godine: čitava mesta deportovana su u Bugarsku.

U februaru 1917. godine, naredba bugarskih vlasti u okupiranoj Srbiji o regrutovanju muškaraca, bila je iskra koja je zapalila pobunu u Toplici i Jablanici: nekoliko hiljada njih, od kojih su mnogi bili srpski vojnici koji su ostali u svojim kućama ili su se skrivali u šumi, napali su bugarske garnizone i za nekoliko dana oslobodili nekoliko gradova uz podršku stanovništva.

Da bi ugušile ustanak koji je bio opasan po stabilnost Bugarske, vojne vlasti su nametnule takvu represiju da su za 20 dana porazile pobunjenike sejući strah među stanovništvom, masakrirajući, uništavajući i spaljujući mnoga sela i, pre svega, pokrećući talas masovnih interniranja.

Od proleća do leta 1917, oko 20.000 civila bili su žrtve represije bugarskih vlasti, a više od 60.000 ih je deportovano u logore za interniranje u Bugarskoj.

Uslovi u ovim logorima bili su dramatični. Trošne i pretrpane barake, loši higijenski uslovi, ozbiljne nestašice hrane, maltretiranja i mučenja, kontinuirani prisilni rad karakterisali su sve logore. Svugde je bilo mnogo mrtvih. Bio je to mali koncentracioni univerzum u kome su civilne žrtve, pored Srba, bili i pripadnici drugih naroda, pre svega Grci i Rumuni iz drugih bugarskih okupacionih područja.

U poslednjoj godini rata, dok je, s jedne strane, bugarski sistem kontrole nad stanovništvom bio sve intenzivniji zbog straha od novih pobuna, s druge, rekvizicije i pljačke bili su glavni uzrok patnje i smrti među civilnim stanovništvom. Bugarska, u kojoj je zbog rata i „savezničkog pljačkanja“ situacija postala dramatična, koristila je prehrambene resurse Moravske oblasti i Makedonije što je više mogla, uzimajući ogromne količine poljoprivrednih proizvoda i stoke od civilnog stanovništva i ostavljajući (ne uvek) samo minimalne količine neophodne za preživljavanje.

Teški uslovi unutar same Bugarske, pogoršani protestima i neredima među civilima i vojnicima, i veoma nepovoljan tok rata, međutim, nisu promenili tok bugarske represivne politike prema stanovništvu. Naredbom od 29. maja 1918, sve što je do tada urađeno prvi put je kodifikovano u jednom tekstu. U njemu je stanovništvo bilo podeljeno u različite kategorije koje se mogu svesti na dve opšte grupe: oni koji su mogli pomoći tekućem procesu i oni koji bi ga ometali. Među njima se isticala kategorija žena, koja je izdvojena kao element koji se, sam po sebi, uvek smatra neprijateljem, kao glavni nosilac srpske tradicije. Trebalo je na svaki način eliminisati „šovinistički fanatizam“ srpskih žena i izbrisati svaku vezu sa srpstvom, uključujući imena koja će se dati novorođenčadi.

U poslednjim danima rata, bugarski okupacioni aparat pogodila je opšta pometnja, dok je situacija unutar Bugarske bila na ivici građanskog rata. S predajom bugarske vojske, iz Moravske i Makedonije desio se opšti beg svih vojnih jedinica, kao i državnih službenika; iako su klauzule o primirju to izričito zabranile, svi su se upustili u nekakvu poslednju „veliku pljačku“ u kojoj je civilno stanovništvo bilo lišeno poslednje hrane i novca.

Ubrzo nakon toga, počeo je povratak interniranih i ratnih zarobljenika iz logora u Bugarskoj. Njihov broj i stanje, koje je vlada u Sofiji uvek skrivala, postali su dramatično očigledni tek kada su trupe Antante stigle do Sofije: tada je počela organizacija povratka desetina hiljada muškaraca, žena i dece, koji su, gladni i iznureni, umirali čak i kad bi bivali oslobođeni. Bugarske vlasti ometale su njihov povratak u Srbiju i Makedoniju, uključujući eliminaciju interniranih i zatvorenika, dok je glad u zemlji učinila gotovo nemogućim nalaženje robe za osnovne potrebe kao pomoć preživelima.

Na kraju rata, na Mirovnoj konferenciji, Srpska delegacija iznela je nepobitne dokaze o onome što se događalo od 1915. do 1918. i sastavila spisak pet stotina bugarskih zločinaca čije je izručenje tražila. Uprkos različitim predlozima i brojnim pokušajima da se odrede odgovarajuće kazne, stav velikih pobedničkih sila otkrio je, u stvari, opštu nespremnost da procesuiraju ratne zločince, uključujući i bugarske.

Ipak, posebna komisija formirana sa zadatkom da prilagodi međunarodni pravni sistem situaciji koja je proizašla iz Velikog rata potvrdila je ogromne patnje nanete Srbima. Samo su Jermeni pretrpeli gore postupanje tokom ovog sukoba.

Još uvek se ne zna koliko je srpskih civila stradalo pod bugarskom okupacijom, ali dokumenti jasno govore o pokušaju istrebljenja ili bugarizacije celokupnog srpskog stanovništva u istočnoj i južnoj Srbiji i današnjoj Severnoj Makedoniji.

Naime, povodom obeležavanja tužne osamdesete godišnjice nemačko-hrvatskih masovnih ratnih zločina počinjenih nad desetinama hiljada Srba u oblasti Kozare i Potkozarja, Muzej žrtava genocida priređuje reprezentativnu izložbu pod nazivom „Kozara 1942“.

Autori izložbe su istoričari doktorand g. Bojan Arbutina, kustos Muzeja žrtava genocida, g-đa Marina Ljubičić Bogunović, viša kustoskinja Memorijalnog muzeja na Mrakovici, i g. Boris Radaković, kustos Memorijalnog muzeja na Mrakovici.

Autor postavke je g. dr um Nikola Radosavljević, rukovodilac Grupe za programe u kulturi, prosveti, umetnosti i izdavaštvu Muzeja žrtava genocida.

Postavku upotpunjavaju dve publikacije. U pitanju su dvojezični, srpsko-engleski, katalog izložbe i zbornik izabranih svedočanstava i arhivalija o kozaračkoj epopeji pod naslovom ,,Kozara 1942. godine : Odabrana svedočanstva i dokumenti“. Pripremom za štampu ove dve publikacije rukovodila je g-đica Aleksandra Mišić, kustoskinja i izvršna urednica izdavačke delatnosti Muzeja žrtava genocida.

Naglašavamo i to da će na izložbi, pored ostalog, po prvi put od okončanja Drugog svetskog rata biti predstavljeni pojedini eksponati, kao i autentični audio-video zapisi tragičnih događaja na Kozari (tzv. slikopisi NDH).

Realizaciju projekta podržali su Ministarstvo kulture, Telekom Srbija, Nacionalni park „Kozara“, Fondacija Muzeja žrtava genocida i njen upravitelj g. Stanko Debeljaković.

Stručno autorsko vođenje bilo je namenjeno državnim zvaničnicima, članovima diplomatskog kora, direktorima gradskih i nacionalnih ustanova kulture, profesorima univerziteta, istaknutim stvaraocima i stručnjacima u kulturi, kao i svim zainteresovanim građanima.

Stručno vođenje realizovao je autor izložbe istoričar g. Dejan Ristić, direktor Muzeja žrtava genocida.

Organizator događaja bila je Ambasada Srbije u Republici Severnoj Makedoniji.

Realizaciju izložbe u potpunosti je omogućila Fondacija Muzeja žrtava genocida.

Direktor Muzeja žrtava genocida g. Dejan Ristić i tužilac za ratne zločine g-đa Snežana Stanojković danas su u Beogradu potpisali Protokol o saradnji Muzeja i Tužilaštva.

Shvatajući ulogu i važnost prikupljanja, obrade i čuvanja podataka o ratnim zločinima, uključujući tu i zločin genocida, odlučni da započnu intenzivnu međusobnu saradnju i pomoć, želeći da sarađuju i unapređuju odnose iz oblasti prikupljanja, obrade  korišćenja podataka o ratnim zločinima uključujući i zločin genocida, Tužilaštvo za ratne zločine i Muzej žrtava genocida danas su označili početak svoje kontinuirane međuinstitucionalne saradnje.

Odredbama ovog Protokola regulisana je saradnja u vezi sa prikupljanjem, obradom i korišćenjem podataka o ratnim zločinima i zločinu genocida počinjenim na području bivše Jugoslavije, kako za vreme Drugog svetskog rata, tako i tokom Ratova za jugoslovensko nasleđe.

Tužilaštvo za ratne zločine, kao tužilaštvo posebne nadležnosti osnovano Zakonom o organizaciji i nadležnosti državnih organa u postupku za ratne zločine kojim je uređeno obrazovanje, organizacija, nadležnost i ovlašćenja državnih organa i njihovih organizacionih jedinica radi otkrivanja, krivičnog gonjenja i suđenja za krivična dela određena ovim Zakonom.

Tužilaštvo za ratne zločine nadležno je da postupa  radi otkrivanja, krivičnog gonjenja i suđenja za krivična dela protiv čovečnosti i drugih dobara zaštićenih međunarodnim pravom, što uključuje i zločin genocida, te teška kršenja međunarodnog humanitarnog prava izvršenog za teritoriji bivše Jugoslavije.

Muzej žrtava genocida, referentna ustanova kulture od nacionalnog značaja, osnovana je radi trajnog sećanja na žrtve genocida počinjenog nad Srbima, prikupljanja, obrade i korišćenja podataka o njima i ostvarivanja obaveza iz Međunarodne konvencije o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida. Istovremeno, Muzej se bavi i prikupljanjem, obradom i korišćenjem podataka o Holokaustu i Samudaripen.

Strane-potpisnice su shodno svojim ulogama, mestu i nadležnostima određenim u zakonodavstvu Republike Srbije saglasne da međusobno sarađuju u vezi sa razmenom informacija, kao i činjenica o ratnim zločinima uključujući i zločin genocida; sprovođenjem studijskih poseta i seminara, kao i koordinisanjem zajedničkih aktivnosti koje su predmet saradnje.

Tužilaštvo će dostaviti Muzeju žrtava genocida podatke o pojedinačnim i grupnim žrtvama ratnih zločina i zločina genocida koji mogu biti od interesa i predstavljaju delokrug interesovanja i rada Muzeja žrtava genocida.

Takođe, Tužilaštvo će dostaviti Muzeju žrtava genocida i kopije dokaze (službena dokumenta, spiskove, svedočenja, fotografije i video–materijal) koji mogu biti od značaja u radu Muzeja žrtava genocida. To takođe uključuje i presude i optužnice Tužilaštva za ratne zločine. Navedeni dokazi, uključujući i odluke sudova i Tužilaštva, mogu se odnositi samo na pravnosnažno okončane postupke.

Muzej žrtava genocida će obezbediti i omogućiti da dokazna građa kojom raspolaže Tužilaštvo bude dostupna javnosti, te da bude korišćena u kulturno–istorijskom smislu, informativnom i obrazovnom pogledu, kao i drugim zakonom predviđenim svrhama. Muzej žrtva genocida će, po potrebi, organizovati i izložbe, publikovati i na drugi način činiti dostupnim javnosti navedenu građu.

Tužilaštvo, svesno činjenice o važnosti čuvanja dokaza o ratnim zločinima i zločinu genocida počinjenima na teritoriji bivše Jugoslavije, kako u Drugom svetskom ratu, tako i tokom Ratova za jugoslovensko nasleđe, kao i uloge Muzeja žrtava genocida u čuvanju sećanja na te zločine, izražava spremnost da dokaze i činjenice koje se odnose na ratne zločine i zločin genocida učini dostupnim javnosti sarađujući sa Muzejom žrtava genocida.

Muzej žrtava genocida će primenjujući savremene metode naučno–istraživačkog rada  koristiti građu dostavljenu od strane Tužilaštva, kako radi negovanja kulture sećanja,  tako i radi aktivnosti koje se odnose na izdavaštvo, informisanje, prosvetu, kako na području Republike Srbije, tako i inostranstvu.

Tužilaštvo izražava spremnost da u tom delu učestvuje na domaćim i stranim naučnim skupovima, konferencijama i okruglim stolovima koji će biti organizovani.