Mauthauzen, 11. maj 2026. godine – U organizaciji Odbora Vlade Republike Srbije za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije državna delegacija Republike Srbije prisustvovala je centralnoj komemorativnoj svečanosti posvećenoj godišnjici oslobođenja koncentracionog logora Mauthauzen.
U ime Muzeja žrtava genocida prisustvovali su v.d. direktora Muzeja g. Bojan Arbutina i izvršni direktor g. Nikola Miloševski.
Svečanost je otvorena čitanjem „Mauthauzen zakletve” na više jezika, a deo iste pročitan je i na srpskom jeziku — kao izraz dužnog pijeteta prema žrtvama jednog od najstrašnijih nacističkih logora smrti.
Koncentracioni logor Mauthauzen, osnovan 8. avgusta 1938. godine, bio je jedan od najvećih i najbrutalnijih logora u sistemu nacističkih koncentracionih logora. Kroz njegove kapije prošlo je više od 190.000 zatvorenika iz čitave okupirane Evrope, od kojih je najmanje 90.000 izgubilo život u neljudskim uslovima — iscrpljeno prinudnim radom u kamenolomima i podzemnim tunelima, glađu, bolešću i masovnim pogubljenjima. Među žrtvama bilo je i na hiljade pripadnika srpskog naroda.
Polaganjem venaca od 09:30 časova odato je priznanje kod spomen-ploče Srbima umrlim u logorima Mauthauzena i spomenika Jugoslovenima palim u Drugom svetskom ratu, kao i na savezničkim spomenicima. Glavna ceremonija održana je od 11:00 časova u okviru kompleksa nekadašnjeg logora, polaganjem venaca i odavanjem počasti kod centralnog spomenika na Apel-placu.
Nakon završetka centralne ceremonije, okolo 14:30 časova, delegacija je odala počast na srpskom i savezničkom vojnom groblju iz Prvog svetskog rata u selu Rajnfendorf, u blizini Mauthauzena, gde počiva 7.600 srpskih vojnika.
Dan ranije, državna delegacija obeležila je oslobođenje koncentracionog logora Mauthauzen na četiri mesta od izuzetnog istorijskog značaja.
Državne ceremonije održane su u nekadašnjem nacističkom logore u Ebenzu, dvorcu Harthajm, srpskom vojničkom groblju u Ašahu, i nekadašnjem krematorijumu u Guzenu.
