Direktor Muzeja žrtava genocida uputio je utorak, 10. aprila 2022. godine pismo ministru nauke i prosvete Republike Hrvatske, a u vezi distorzije genocida počinjenog nad Srbima i Romima u sistemu koncentracionih i logora smrti u Jasenovcu. Pismo direktora Muzeja predstavlja reakciju na javni poziv objavljen u ponedeljak, 9. maja 2022. godine na veb-sajtu Ministarstva nauke i prosvete Republike Hrvatske koji se odnosi na realizaciju terenske nastave u okviru Spomen-područja „Jasenovac“.
U Beogradu, 10. maj 2022. godine
MINISTARSTVO NAUKE I PROSVETE REPUBLIKE HRVATSKE
ministru, g. Radovanu Fušu
ZAGREB
Donje svetice br. 38
Gospodine ministre,
obraćam Vam se u ime Muzeja žrtava genocida, nacionalne ustanove kulture Republike Srbije koja se primarno bavi naučnim istraživanjima i javnom memorijalizacijom žrtava genocida počinjenog nad pripadnicima srpskog, jevrejskog i romskog naroda na celokupnom području Nezavisne Države Hrvatske u periodu između 1941. i 1945. godine, a u vezi sa obavljanjem terenske nastave u Spomen-području Jasenovac koju realizuje Ministarstvo kojim rukovodite.
Najpre bih želeo da izrazim podršku zbog spremnosti Ministarstva nauke i prosvete Republike Hrvatske da podrži realizaciju terenske nastave u Spomen-području Jasenovac kao dragocen vid obogaćivanja i objektivizacije znanja mladih.
Istovremeno, osećam obavezu da Vam uputim izraze zabrinutosti i protesta zbog toga što je u javnom pozivu koje je Ministarstvo objavilo na sam Dan pobede nad nacizmom i fašizmom u Drugom svetskom ratu jasno naglašeno kako je cilj realizacije terenske nastave u okviru tog najmonstruoznijeg i jednog od najvećih gubilišta u čitavoj Evropi tokom sveukupnog trajanja Drugog svetskog rata ,,unapređenje znanja o holokaustu te spoznaja razmera i posledica počinjenih zločina protiv čovečnostiʼʼ.
Gospodine ministre,
Obaveza svih, a posebno donosilaca odluka u oblasti obrazovanja i nauke, jeste da afirmišemo istorijske činjenice i na njima zasnovana znanja, kao i da se odlučno suprotstavljamo svakom obliku krivotvorenja i distorzije tragičnih događaja i fenomena iz prošlosti.
Stoga i ovom prilikom podsećam na to da je na čitavoj teritoriji Nezavisne Države Hrvatske, u razdoblju između aprila 1941. i maja 1945. godine, sproveden genocid nad Srbima, Romima i Jevrejima koji su osmislile i realizovale vlasti te iste države.
Stvarni i simbolički epicentar tog genocida bio je sistem koncentracionih i logora smrti Nezavisne Države Hrvatske u Jasenovcu koji se u istorijskoj nauci sa pravom
smatra najmonstruoznijim gubilištem u čitavoj Evropi tokom sveukupnog trajanja Drugog svetskog rata.
S tim u vezi, podsećam i na istorijsku činjenicu da je svrha formiranja koncentracionog logora, odnosno logora smrti kao institucionalnog oblika eliminacije pojedinih naroda u okviru Nezavisne Države Hrvatske, delom ili u celini, kao i za obračun sa političkim i ideološkim protivnicima NDH, odredila nacionalnu strukturu gubitaka u jasenovačkom sistemu koncentracionih i logora smrti.
Naglašavam da, na osnovu dosadašnjih rezultata naučnih istraživanja, najmanje tri petine ukupno procenjenog broja žrtava u Jasenovcu čine Srbi, šestinu Romi, sedminu Jevreji, dvadeseti deo Hrvati, uz minimalno učešće u gubicima pripadnika ostalih i/ili nepoznatih nacionalnosti.
Stoga je isključivo apostrofiranje holokausta u kontekstu željenog unapređenja znanja kod polaznika terenske nastave u okviru Spomen-područja Jasenovac na svaki mogući način neprihvatljivo.
Nedvosmisleno negiranje genocida počinjenog nad Srbima i Romima na području Nezavisne Države Hrvatske, a posebno negiranje istorijske činjenice da srpske i romske žrtve čine više od tri četvrtine ukupnog procenjenog broja stradalnika jasenovačkog sistema koncentracionih i logora smrti predstavlja jasan primer distorzije i krivotvorenja prošlosti što može da izazove dugoročne negativne posledice.
Izražavajući zabrinutost i protest zbog takvog postupka Ministarstva, upućujem Vam očekivanje da će ovakva veoma štetna praksa biti obustavljena, kao i da će Ministarstvo otkloniti uočene propuste i nedvosmisleno demonstrirati posvećenost sticanju znanja zasnovanog isključivo na poznavanju, poštovanju i afirmaciji istorijskih činjenica.
DIREKTOR
Dejan Ristić
