Beograd, 6. decembar 2022. godine – Nakon prošlogodišnjeg predstavljanja u Beogradu, Muzej žrtava genocida priređuju izložbu u Skoplju u spomen na uništenje srpskog nacionalnog bibliotečkog fonda do čega je došlo 6. aprila 1941. godine usled neposrednih posledica nacističkog bombardovanja zdanja naše nacionalne biblioteke na Kosančićevom vencu u Beogradu.
Izložba pod nazivom ,,Sećanja iz pepela : Narodna biblioteka Srbije 6. aprila 1941ʼʼ, koja će od 13. do 28. decembra 2022. godine biti predstavljena u Nacionalnoj i univerzitetskoj biblioteci ,,Sveti Kliment Ohridskiʼʼ u Skoplju (Severna Makedonija), ima za cilj da makedonskoj javnosti predstavi istorijski kontekst i tragične posledice pojedinačno najvećeg ratnog zločina počinjenog nad kulturnim i identitetskim nasleđem na čitavom području Evrope tokom sveukupnog trajanja Drugog svetskog rata.
Po okončanju svečanog otvaranja izložbe biće održana tribina posvećena odnosu prema kulturnom nasleđu u okolnostima oružanih sukoba tokom koje će govoriti srpski i makedonski stručnjaci.
Tokom svečanosti otvaranja izložbe koje će biti održano u utorak 13. decembra 2022. godine u 13 časova u galerijskom prostoru Nacionalne i univerzitetske biblioteke ,,Sveti Klimen Ohridskiʼʼ u Skoplju obratiće se direktor Nacionalne i univerzitetske biblioteke ,,Sveti Kliment Ohridskiʼʼ g. mr Rahmetuli Kući, Njena ekselencija ambasador Republike Srbije u Republici Severnoj Makedoniji g-đa Nevena Jovanović, kao i autor izložbe i direktor Muzeja žrtava genocida g. Dejan Ristić
Autor postavke je g. dr um Nikola Radosavljević, rukovodilac Grupe za programe u kulturi, obrazovanju, umetnosti i izdavaštvu Muzeja žrtava genocida.
Produkcioni tim izložbe predvodi doktorand istoričar g. Bojan Arbutina, kustos u Muzeju žrtava genocida.
Stručni konsultanti tokom obavljanja istraživanja bili su dr Olivera Stefanović, bibliotekar-savetnik, Slađana Stojaković, bibliotekar-savetnik, i Rade Mrlješ, arhitekta-konzervator.
Realizaciju izložbe u potpunosti je omogućila Fondacija Muzeja žrtava genocida.
Navedena postavka biće otvorena za posetioce u periodu od 13. do 28. decembra 2021. godine.
Makedonskoj javnosti će po prvi put biti predstavljeni neki od artefakata koji neposredno svedoče o ovoj tragediji nesagledivih razmera i posledica po srpsku, evropsku i svetsku kulturu koje su za izlaganje ustupile brojne srpske nacionalne ustanove kulture i prosvete.
Po prvi put će biti predstavljeni izuzetni i elementi nacionalnog kulturnog nasleđa (arhivalije koje svedoče o osnivanju NBS, segmenti sačuvanog nacionalnog fonda, najreprezentativniji segmenti keramoplastike sa zdanja Narodne biblioteke Srbije na Kosančićevom vencu, arheološki nalazi sa samog lokaliteta i dr.).
Istraživanja koja su dovela do realizacije izložbe vršena su u brojnim ustanovama kulture i obrazovnim institucijama: u Državnom arhivu Srbije, Arhivu Jugoslavije, Vojnom arhivu, Arhivu SANU, Istorijskom arhivu Beograda, Istorijskom arhivu u Kruševcu, Jugoslovenskoj kinoteci, Filmskim novostima, Narodnom muzeju u Beogradu, Istorijskom muzeju Srbije, Muzeju istorije Jugoslavije, Muzeju grada Beograda, Muzeju vazduhoplovstva, Vojnom muzeju, Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu, Biblioteci grada Beograda, Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda i u samoj Narodnoj biblioteci Srbije; dragocena saznanja prikupljena su i proučavanjem privatne zaostavštine akademika prof. dr Đorđa Sp. Radojičića.
